Voedselproductie

Enkele feiten met betrekking tot voedselproductie

• In de teelt van de meest uiteenlopende voedingsgewassen worden al tientallen jaren op grote schaal kunstmest en pesticiden gebruikt. De schadelijke stoffen komen direct in de voedselketen terecht. Het verband met de gezondheid van de mens is aantoonbaar.
• Juist in ontwikkelingslanden wordt vaak behoorlijk de hand gelicht met het gebruik van chemicaliën die in Europa verboden zijn. De bevolking die met deze middelen werkt, ondergaat de schadelijke effecten.
• De genetische manipulatie heeft in een aantal landen zijn intrede gedaan bij de productie van gewassen als soja en mais. De gen-tech teeltwijze maakt de kleine boeren nog afhankelijker van zaden, bestrijdingsmiddelen en meststoffen die ze niet zelf meer kunnen produceren.
• Door een stijging van grootschalige voedselproductie zullen de prijzen tot een minimum dalen.
• Hierdoor kunnen kleine agrarische bedrijven, zowel in welvarende als in ontwikkelingslanden, de concurrentie en de schuldenlast niet meer aan en verdwijnen van de kaart.
• Enkele grote multinationals streven er naar om de hele voedselketen in handen te krijgen. De productie, de handel, het vervoer, de verwerking, de promotie en de verkoop aan de consument komt dan onder beheer van enkele gigantische bedrijven.
• Noch de boeren, noch de consument zullen meer vat hebben op deze ontwikkeling. De enige hoop is gevestigd op de kritische instelling van de consument die om alternatieve producten en eerlijke prijzen voor producent en consument vraagt.
  

Voedselproductie in Brazilië

• In Brazilië breiden voornamelijk de productie van soja en de veeteelt zich in razendsnel tempo uit. Daarvoor worden grote arealen bos en savanne opgeofferd.
• De oppervlakte waar nu op een grootschalige wijze soja wordt verbouwd, omvat nu (2004) al een gebied dat zes maal zo groot is als Nederland.
• Jaarlijks wordt meer en meer bos opgeofferd aan deze productie. De plannen zijn om de sojaproductie uit te breiden naar een oppervlakte van 30 maal Nederland.
• Zo'n 90% van de soja wordt nu geëxporteerd.
• In Brazilië zelf zijn de prijzen van de soja zo hoog dat de arme bevolking dit product nauwelijks kan kopen.
• En omdat de eigen productie van kleinschalige boerenbedrijven verdwijnt zijn deze gezinnen aangewezen op een minimaal voedselpakket.
• De gebieden waar grootschalige landbouw en veeteelt worden uitgeoefend lopen overigens groot gevaar, omdat bij een misoogst, een plaag, een epidemie of het dalen van de prijs op de wereldmarkt de economie van een hele regio instort.
• Bovendien is de schade aan de bodem, die uitgeput raakt en het grondwater dat vervuild raakt, op den duur zo groot dat het gebied en de wijde omgeving ervan op den duur onleefbaar worden.
• Ook interne klimaatsveranderingen in Brazilië zelf zijn door sommige monoculturen nu al merkbaar. Als deze ontwikkeling doorgaat zullen zowel de bevolking, als de natuur als de economie getroffen worden.
• Het verzet tegen deze praktijken en met name tegen de invoering van genetisch gemanipuleerde zaden heeft in Brazilië voorlopig tot enig resultaat geleid. Maar de druk van de multinationals is groot. Door het verlenen van vergunningen voor de verspreiding van deze zaden, zal de grootschalige landbouw zich ongetwijfeld nog verder uitbreiden.
• Dit economische model gaat ten koste van bedrijven die met kleinschalige productie proberen te overleven. Velen van hen zijn gedwongen over te gaan tot de toepassing van dure gepatenteerde zaden en het gebruik van chemische groeiverbeteraars en pesticiden.
• Er zijn in Brazilië een aantal milieu- en landbouworganisaties die de boeren helpen met het toepassen van alternatieve landbouwmethoden. Die leveren soms nog voldoende inkomen op om een menswaardig bestaan op het platteland mogelijk te maken. Genoemde organisaties krijgen, zeer ten onrechte, niet veel aandacht bij het grote publiek.
• Er is een rechtstreeks verband te leggen tussen de afbraak van het milieu en de groei van de armoede.