Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) tegen het licht gehouden

Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) misleidt het grote publiek door zijn paradepaardje - het CBF-Keur - te presenteren als een ‘kwaliteitszegel’ dat garandeert dat een fondsenwervende organisatie verantwoord omgaat met giften. Het CBF-Keur krijgt steeds meer bekendheid in de Nederlandse samenleving, maar die blijkt in het algemeen niet te weten wat het keurmerk werkelijk inhoudt. In tegenstelling tot wat het grote publiek denkt is het CBF niet de onafhankelijke en objectieve waakhond van goede doelen maar werkt het meer als een marketinginstrument ván de goede doelen om het vertrouwen bij de donateur te vergroten, zo blijkt uit onderzoek van het vermogensfonds stichting Pequeno.

Publiek weet niet waar CBF voor staat

Uit recent onderzoek in opdracht van Pequeno door de Filantropische leerstoel van de VU te Amsterdam blijkt dat bijna vier op de tien Nederlanders (38,9%) het CBF-Keur zegt te kennen maar dat een grote meerderheid van de Nederlanders niet blijkt te weten waar het CBF-Keur precies voor staat. Zelfs onder degenen die het CBF-Keur zeggen te kennen geeft een meerderheid een onjuist antwoord op drie van de vier kennisvragen over de inhoud van het CBF-Keur.

Nederlanders denken ten onrechte dat het CBF goede doelen een maximum aan overheadkosten oplegt en controleert waar geworven gelden aan besteed worden, zo blijkt uit het onderzoek. Op de stelling dat het CBF-Keur betekent dat ‘projecten waarvoor is geworven ook werkelijk geld hebben ontvangen’ zegt bijna 65 procent van degenen die het CBF-Keur kennen ‘ja’, terwijl het CBF dit niet controleert. Wat het CBF wel doet is dat het op basis van jaarcijfers van de ‘keurmerkhouders’ (fondswervende organisaties met CBF-keurmerk) controleert of niet meer dan 25 procent van de inkomsten worden uitgegeven aan fondsenwervende activiteiten.

Fondsenwervende keurmerkhouders lijken er geen baat bij te hebben om deze beeldvorming actief te verbeteren. Verontrustend is dat het CBF goed op de hoogte is van dit foutieve beeld, maar dit niet als een serieus probleem onderkent.. In het CBF-jaarverslag van 2005 staat:
"(……) uit een onderzoek naar het publieksvertrouwen in de goede doelen blijkt onder meer dat voor 80% van de ondervraagden het wel degelijk uitmaakt of een goed doel het CBF-Keur heeft. Voor zeer veel mensen is het CBF-Keur dus een belangrijk, vertrouwenwekkend signaal, ook al gaat dit niet altijd gepaard met veel kennis omtrent de inhoud van het CBF-Keur. De vraag is of dat beslist nodig is."

CBF toont geen daadkracht

Pequeno heeft het CBF meerdere malen gevraagd op te treden tegen allerlei vormen van misbruik van het keurmerk. Zo claimden enkele fondsen in hun publiciteit een recht op het keurmerk, terwijl dit in feite niet zo was. Een groot aantal goede doelen geeft onjuiste informatie over de werking van “hun” keurmerk. Het CBF zelf suggereert in zijn eigen voorlichtingscampagnes dat geworven donaties op de plaats van bestemming aankomen. Het CBF heeft hiertegen nauwelijks effectieve actie ondernomen. Integendeel, het CBF blijft zijn ‘product’, het CBF-Keur, promoten als het kwaliteitsmerk waarop de Nederlander zijn geefgedrag zou moeten afstemmen.

Pequeno pleit voor een onafhankelijk controleorgaan voor goede doelen, waar serieuze klachten, desnoods in anonimiteit, tot op de bodem worden onderzocht. Hiervoor is een helder mandaat nodig. Dat is van veel groter belang om het vertrouwen in goede doelen te vergroten, dan het verstrekken van een keurmerk dat de concurrentie tussen de fondsenwervers alleen maar aanjaagt.

Meer informatie:

"Creatief met het CBF-Keur"

Artikel over het CBF uit OnzeWereld mei 2007

"Kennis van het CBF-Keur, vertrouwen in goede doelen en geefgedrag"
Onderzoeksrapport René Bekkers in opdracht van Stichting Pequeno, maart 2007

"CBF (on)afhankelijk?"
Opiniestuk uit Vakblad Fondsenwerving februari 2007

"Te blind vertrouwen in het goede doel vraagt om problemen"
Artikel uit SemFronteiras oktober/november 2006